Pamięć RAM. Co to jest, jaką kupić?

0

Dlaczego potrzebujemy RAMu, co on właściwie robi i kiedy warto zastanowić się, czy czas kupić go trochę więcej?

TROCHĘ PODSTAW, CZYLI JAK DZIAŁA RAM

RAM, czyli Random Access Memory to tymczasowa pamięć komputera. Podczas gdy dyski twarde służą do przechowywania danych, zapisywania zdjęć kotków, pamiątek z wakacji, opowiadań, których nigdy nikomu nie pokażemy i postępów w grach, a ich szybkość i typ decydują o tym, jak szybko te dane można otworzyć, RAM decyduje jak szybko jest w stanie wykonywać swoje obliczenia procesor, dając miejsce, którego potrzebuje (oczywiście ważne jest też to, jak szybki jest sam procesor!).

Pamięć służy za miejsce wykonywania obliczeń, jakie konieczne są do prawidłowego działania komputera jak i używanych przez nas programów – w dużym uproszczeniu. Ram pozwala na szybkie i wydajne zapisywanie danych, znacznie przekraczające możliwości innych nośników, takich jak CD, DVD, pendrive’y czy dyski twarde. Częścią recepty na szybkość jest jednak nietrwałość danych – kości RAM nie przechowują informacji po wyłączeniu lub zresetowaniu urządzenia jeśli nie zapiszemy danych, na których nam zależy na tradycyjnym nośniku i wyłączymy komputer (lub na przykład padnie nam prąd), RAM nie pozwoli na odzyskanie czegokolwiek – wszystko, w czego obliczaniu uczestniczyła ta pamięć przepadło, by zrobić miejsce dla nowych danych.

RAM występuje w kilku formach – poza wymienialnymi „kośćmi” montowanymi osobno w komputerach i laptopach (oraz innych urządzeniach, ale to te dwa pierwsze jako jedyne zazwyczaj pozwalają na wymianę RAM na większy i pojemniejszy), zamontowane „na stałe” kości znajdziemy też w kartach graficznych i jako wsparcie dla samego procesora. Te elementy jednak nas nie interesują – na potrzeby tego tekstu skupimy się tylko na tych, które możemy wymienić.

PROBLEMY Z PAMIĘCIĄ – CO SIĘ WTEDY DZIEJE?

No dobrze, jak rozpoznać więc, że mamy za mało RAM? Objawy są dość wyczuwalne, chociaż mogą być zależne od tego, co jest najsłabszym komponentem w naszym komputerze. Generalnie w przypadku wolnego działania komputera warto zastanowić się, co jest jego „wąskim gardłem” – częścią, która nie wyrabia się z ilością danych, jakie próbuje przeliczyć maszyna. Jeżeli komputer zaczyna się „krztusić” gdy wykonuje duże, skomplikowane operacje (jak na przykład odtwarzanie filmów czy gier) – prawdopodobnie winny jest procesor… albo karta graficzna, jeśli zdrowo przesadziliśmy z ustawieniami wizualiów.

Jeśli natomiast komputer znacząco zwalnia podczas wykonywania masy zadań, bo na przykład, jak autor tego tekstu, lubicie mieć otwartych kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt zakładek otwartych w przeglądarce, a Windows zaczyna stękać przy odpaleniu filmiku na YouTube, albo po prostu mówi, że więcej nie otworzy w komunikacie w przeglądarce, znaczy to, że potrzebujecie więcej RAM. Jeżeli komputer zacina się, a wy nie macie pewności, co się zepsuło (bo okienek jest tylko dziesięć, a RAM jest całkiem nowy!), warto otworzyć Menedżera Zadań w Windowsie i sprawdzić, co dokładnie się „męczy” – im mniejszy procent zużycia danego elementu w górnej części okna Menedżera, tym lepiej.

RAM – JAK TO WYGLĄDA? ILE POTRZEBA?

Jak rozpoznać RAM na płycie głównej? To jeden lub dwa podłużne paski na karcie graficznej,  umieszczone w specjalnych gniazdach, które występują zazwyczaj w dwóch parach. Ważne jest odpowiednie umieszczenie kości RAM w gniazdach – w tym celu gniazda oznaczone są kolorami, co znaczy, że mając dwie kości RAM i cztery gniazda umieścimy je odpowiednio w 1 i 3 gnieździe, a nie w 1 i 2 lub 3 i 4.

Jednocześnie ograniczona ilość miejsc na RAM oznacza, że chcemy posiadać jak najpojemniejsze kości – kupienie dwóch po  8 GB jest zazwyczaj lepsze i zapewnia większą prędkość niż czterech kości po 4 GB. A ile właściwie potrzebujemy? Cóż, odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, ale warto wiedzieć, że pamięć RAM jest inwestycją na lata – wzrost zapotrzebowania odbywa się powoli nawet w grach, więc jeśli gramy mało albo tylko w stare produkcje, istnieje szansa, że z tego elementu będziemy korzystali przez długi czas. Na tym etapie 8 GB RAM powinno wystarczyć w większości komputerów używanych głównie do przeglądania Internetu i grania w gry – pod warunkiem, że jesteśmy gotowi zamknąć parę okienek lub programów dla wyjątkowo wymagających tytułów.

Jeżeli  nie chcemy żonglować otwieranymi programami, albo spędzamy przy komputerze cały dzień, warto zainwestować w 16 GB RAM. Gry powoli zaczynają zbliżać się do ustawienia tego progu jako rekomendowanej ilości pamięci, a najbardziej wymagający gracze decydują się nawet na podbicie całości do 32 GB RAM, ale o ile nie zamierzacie wydać tysięcy na procesor, kartę graficzną i monitory, zwyczajnie nie warto tyle inwestować.

DDR3 CZY DDR4? NA CZYM POLEGA RÓŻNICA?

Obecnie na rynku dostępne są dwa podstawowe typy pamięci RAM – DDR3 i DDR4 (oraz DDR3L używane głównie w laptopach, niezbyt ważne dla tego zestawienia, choć warto pamiętać o różnicy, jaką robi ta literka „L”). DDR3 to wolniejsza i starsza z pamięci montowana w innym gnieździe na płycie głównej, niż DDR4. Kości te różnią się nie tylko świeżością, ale są między nimi także znaczące różnice techniczne – używają innego napięcia, różnią się szybkością dostępu („zegarem” – wartością taką jak 2166 czy 2300 zaraz po modelu RAM) – a także gniazdami na płycie głównej, w jakich są umieszczane.

Oznacza to niestety, że przejście z DDR3 na DDR4 to duży koszt – by zmienić gniazda na płycie głównej musimy zmienić całą płytę, a to zazwyczaj wiąże się z wymianą także generacji procesora i dodatkowymi kosztami. Z tego względu, choć trzymając się DDR3 korzystamy z wolniejszej i starszej technologii, raczej to nie ten element powinien motywować nas do szerokiej aktualizacji – póki nie stać nas na wymianę płyty głównej, dokupienie kolejnej pary kości RAM (lub ulepszenie bieżących na większe, np. z 4 GB na 8 GB każda) może być lepszą decyzją.

Artur Cnotalski

Gra od kiedy pamięta. PCtowiec, który nie boi się konsol ani urządzeń przenośnych. Kiedy nie siedzi przy komputerze, prawdopodobnie gra w planszówki lub "papierowe" RPG.

Zostaw komentarz