Data publikacji:
Pojedynek mocarzy. RTX 5090 vs 4090
Nie ma wątpliwości co do tego, że Nvidia jest dominującą siłą na rynku komputerowych układów graficznych, produkowanych z myślą o komputerach stacjonarnych i przenośnych. Nie widać tego lepiej niż w segmencie najpotężniejszych GPU, w którym znaczenie mają praktycznie wyłącznie produkty obozu zielonych. Tradycyjnie wraz z debiutem nowej serii kart graficznych producent przedstawia tzw. dziewięćdziesiątki (np. RTX 4090 lub 5090), które stanowią szczyt możliwości technologicznych, dostępnych w teorii dla przeciętnego konsumenta. Przyjrzyjmy się zatem, jak w starciu wypadają dwa tego typu modele reprezentujące serię GeForce RTX 4000 oraz RTX 5000.
GeForce RTX 4090 – najważniejsze informacje
GeForce RTX 4090 oficjalnie pojawił się w sprzedaży 12 października 2022 roku jako pierwszy układ z serii RTX 4000. Karta została przygotowana w nowym procesie produkcyjnym, wykorzystującym technologię 5 nm i mikroarchitekturę Lovelace. Karta wykorzystywała złącze PCIe 4.0 oraz kości pamięci GDDR6X o pojemności aż 24 GB. Układ w pełni korzystał również z możliwości technologii ray-tracing oraz DLSS 3.0, które powszechnie używane są w wielu najnowszych wysokobudżetowych grach.
Karta zapewniała we wszystkich testach średnio ponad 50-procentowy wzrost wydajności w porównaniu z kartą GeForce RTX 3090. Dzięki temu zapewniała maksymalną możliwą jakość obrazu w rozdzielczościach 1080p oraz 1440p, a także świetne osiągi w 4K, bez wspomagania się upscalingiem DLSS. Wraz z nim pozwalała na zabawę nawet w 8K, jeżeli dysponowaliśmy komputerem z wystarczająco mocnym procesorem i dostateczną ilością RAM-u.
Warianty GeForce’a RTX 4090 przedstawiło wielu wiodących producentów GPU. Aby poradzić sobie jednak z ogromnym zapotrzebowaniem na energię, a przez to dużą ilością generowanego ciepła, karty niektórych producentów zajmowały nawet cztery sloty PCIe w obudowie komputera. GPU wymagały też wsparcia bardzo drogich i mocnych zasilaczy z najwyższej półki.
Warto dodać, że GeForce RTX 4090 ukazał się w momencie ogromnego zainteresowania kartami graficznymi, napędzanego przez kopaczy kryptowalut, a także przez firmy zajmujące się rozwojem AI, które do pracy z modelami sztucznej inteligencji potrzebują dużej mocy GPU. Z tego powodu ceny karty były rekordowo wysokie w porównaniu z poprzednimi generacjami dziewięćdziesiątek.
Specyfikacja:
GeForce RTX 5090 – najważniejsze informacje
Karta GeForce RTX 5090 zadebiutowała oficjalnie w sprzedaży 30 stycznia 2025 roku. Układ zbudowany został na podstawie nowej mikroarchitektury Blackwell, która poprawia współpracę z algorytmami AI oraz zaawansowanymi technologiami graficznymi Nvidii, wykorzystywanymi przez najnowsze gry i profesjonalne oprogramowanie używane np. przez grafików i filmowców. GPU obsługuje najnowszą wersję ray-tracingu oraz DLSS w wersji 4.0.
RTX 5090 wykorzystuje nowe i szybsze złącze wykonane w standardzie PCI-Express 5.0. Oznacza to, że nie zamontujemy go w płytach głównych obsługujących serię RTX 4000 i 3000. Po raz pierwszy Nvidia użyła tutaj także nowego typu pamięci RAM GDDR7, która odznacza się wyższą przepustowością i wydajnością w porównaniu z kośćmi GDDR6X używanymi przez RTX 4090. Karta wyposażona została w sumie aż w 32 GB RAM-u.
Karta po raz pierwszy wyposażona została również w złącze Display Port 2.1b, które oferujące wsparcie dla wysokich częstotliwości odświeżania ekranu oraz rozdzielczości. Dla porównania, model 4090 posiadała port DP w starszym standardzie 1.4a. Ze względu na popularność przewodów Display Port wśród posiadaczy pecetów układ był z tego powodu krytykowany.
W przypadku GeForce’a RTX 5090, wbrew oczekiwaniom wielu użytkowników, Nvidia nie była w stanie obniżyć w znaczący sposób zapotrzebowania energetycznego karty. Wręcz przeciwnie, współczynnik TDP układu jest wyższy niż w modelu z poprzedniej serii – wynosi on teraz aż 575 W. Oznacza to, że karta do poprawnego działania wymaga najlepszych zasilaczy komputerowych dostępnych obecnie na rynku, a także bardzo wydajnego systemu chłodzenia obudowy.
Warto też wspomnieć o kontrowersjach, jakie towarzyszyły premierze modelu 5090. Według Nvidii około 0,5 procenta wszystkich sprzedanych kart posiadało wadę fabryczną, która obniżała ich wydajność w zadaniach związanych z generowaniem obrazu. Nie wpłynęła ona jednak na szybkość obliczeń wykorzystywanych przez algorytmy AI. Wielu użytkowników informowało również o problemach z poprawnym działaniem GPU z powodu wadliwych sterowników – usterki te zostały jednak stosunkowo szybko naprawione wraz z kolejnymi aktualizacjami.
Specyfikacja:
GeForce RTX 5090 vs 4090 – która karta jest lepsza?
Obie karty wykorzystywane są wyłącznie w profesjonalnych zastosowaniach. Kupują je również najwięksi entuzjaści gamingu, dysponujący bardzo dużym budżetem. W 2025 roku znacznie lepszym wyborem będzie kupno RTX 5090, zważywszy na to, że korzysta on z najnowszego standardu PCIe. Dokupienie kompatybilnej z nim płyty głównej jest więc inwestycją na przyszłość, złącze będzie bowiem używane przez co najmniej kilka lat.
Jeżeli chodzi o kwestie szybkości pracy, tutaj również zdecydowanie wygrywa model 5090, oferujący wydajnościowy skok w wysokości kilkudziesięciu procent w stosunku do poprzednika. Dodać należy też to, że w pełni wspiera technologie takie jak DLSS 4.0, które znacząco poprawiają obraz w wielu grach i pozwalają swobodnie grać w 4K, nawet przy najwyższym poziomie detali.
Zdjęcie: Envato Elements
Polecamy:
Top 10 gier na Nintendo Switch OLED
11.09.2025
Nintendo Switch OLED vs Steam Deck OLED– porównanie mobilnych konsol
10.09.2025
Jakie słuchawki douszne gamingowe? Kiedy warto postawić na modele douszne?
9.09.2025
Jaki router gamingowy będzie najlepszy? Co jest ważne?
8.09.2025
Jak działają gogle VR do smartfona i jakie wybrać?
5.09.2025
Gears of War: Reloaded – recenzja
4.09.2025
Autor: Michał Kułakowski